Τετάρτη, 14 Απριλίου 2010

Λεονάρντο Ντα Βίντσι: Όταν ο Θεός χαρίζει απλόχερα ταλέντα

(Αυτοπροσωπογραφία)

Η σπουδαία, απόλυτα χαρισματική και ξεχωριστή προσωπικότητα της Αναγέννησης που άκουγε στο όνομα Λεονάρντο γεννήθηκε στις 15 Απριλίου του 1452 στις 21:40 στη πόλη Αντσάνιο κοντά στο Βίντσι της Ιταλίας. Φαίνεται ότι οι μούσες και οι μοίρες τον ευλόγησαν γιατί αυτό το παιδί είχε πολλά ταλέντα και σε όλα ξεχώρισε.

Ο Λεονάρντο ήταν σπουδαίος:  αρχιτέκτονας, ζωγράφος, γλύπτης, επιστήμονας, μουσικός, εφευρέτης, γεωμέτρης, μηχανικός. Τα επιτεύγματά του τόσο τα καλλιτεχνικά, όσο και στην ανατομία και αστρονομία απετέλεσαν σταθμό για την ανθρωπότητα.  
Καρπός ενός μεγάλου, ρομαντικού έρωτα ο Λεονάρντο από πατέρα συμβολαιογράφο, τον Πιέρο και μητέρα υπηρέτρια, κατώτερης καταγωγής, τη Κατερίνα, έμελλε να είναι το παιδί που δεν θα γνώριζε ποτέ την οικογένεια με τους φυσικούς γονείς του καθώς τα κοινωνικά ταμπού της εποχής δεν τους επέτρεπαν να παντρευτούν. Ένα χρόνο μετά τη γέννηση του Λεονάρντο ο πατέρας του παντρεύτηκε τη κόρη ενός πάμπλουτου συμβολαιογράφου και η μητέρα του έναν εργάτη ιψικάμινου.

Ο Λεονάντο μεγάλωσε με τον πατέρα του στη Φλωρεντία και ευλογημένος καθώς ήταν, έδειξε από μικρός τα ταλέντα του και την αξιομνημόνευτη ευφυία του. Στα δεκατέσσερά του στάλθηκε ως μαθητευόμενος στο  ζωγράφο και αρχιτέκτονα Αντρέα ντελ Βερόκιο. Ακόμη και στα πρώτα του έργα είναι προφανές το ταλέντο του στο σχέδιο και φαίνεται πόσο μεγάλη σημασία έδινε ακόμη και στη παραμικρή λεπτομέρεια.
Παράλληλα, ο Λεονάρντο σπούδαζε και άλλες επιστήμες ενώ μελετούσε τη φύση, της οποίας την επίδραση παρατηρούμε σε μεταγενέστερα έργα του, στα οποία έχει πάντα ως φόντο τους τοπία.

Στη περίοδο 1472 - 1482 ο Λεονάρντο εργάστηκε στο εργαστήριο του Βερόκιο ενώ, παράλληλα, φιλοτεχνούσε και προσωπικούς του πίνακες. Στο ίδιο διάστημα έγινε μέλος της συντεχνίας ζωγράφων της Φλωρεντίας, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι ήταν αναγνωρισμένος ως ανεξάρτητος και αξιόλογος καλλιτέχνης.

Το 1482 μετακόμισε στο Μιλάνο όπου προσέφερε τις υπηρεσίες του στον ηγεμόνα της πόλης Λουδοβίκο Σφόρτσα. Εκεί ο Λεονάρντο είχε δικό του εργαστήριο με βοηθούς και δούλευε ως μηχανικός, ζωγράφος και γλύπτης.
Το 1495 - 1498 ζωγράφισε έναν από τα πιο μυστικιστικά έργα του, τον Μυστικό Δείπνο στο μοναστήρι της Σάντα Μαρία ντελε Γκράτσιε.
(Ο άνθρωπος του Βιτρούβιου)

Την ίδια περίοδο ο πολυτάλαντος και δημιουργικότατος Λεονάρντο μελετούσε μεταξύ άλλων και τη θεωρία που αφορούσε στον Άνθρωπο του Βιτρουβίου. Ο Βιτρούβιος υπεστήριζε ότι το ανθρώπινο σώμα με τα χέρια σε έκταση μπορεί να χωρέσει στα δύο τέλεια σχήματα, τον κύκλο και το τετράγωνο και ότι το κέντρο του σώματος είναι ο αφαλός. Ο Λεονάρνο διόρθωσε τα λάθη του Βιτρουβίου. 

Μία από τις αγαπημένες του επιστήμες ήταν αυτή της ανατομίας. Στο σχέδιο του η συνουσία του άντρα και της γυναίκας  αναπαριστά τη λειτουργία των γεννητικών οργάνων των δύο φύλων. Έκανε πολλές μελέτες για τον ανθρώπινο εγκέφαλο και τις κοιλότητές του ενώ έφτιαξε απίστευτα -για την εποχή του- σχέδια αεροδυναμικής, ιπτάμενες μηχανές τις οποίες εμπνέονταν από τη κίνηση των πουλιών καθώς πετούσαν.

(Μόνα Λίζα)

Το 1500 επιστρέφει και πάλι στη Φλωρεντία όπου ζωγραφίζει ακατάπαυστα και, παράλληλα, ασχολείται με τις επιστήμες του.

Το 1502 ταξίδεψε με τον Καίσαρα Βοργία στη κεντρική και άνω Ιταλία. Εκτός των άλλων ο Λεονάρντο σχεδίαζε τους χάρτες για τις εκστρατείες του Καίσαρα.
Τον Μάρτιο του 1503 επιστρέφει στη Φλωρεντία και αρχίζει να φιλοτεχνεί το μεγάλο αριστούργημά του -ένα από τα σπουδαιότερα έργα τέχνης όλων των εποχών- τη Μόνα Λίζα.

Από το 1508 μέχρι το 1512 έζησε στο Μιλάνο και προσέφερε τις υπηρεσίες του στον κυβερνήτη της πόλης Σαρλ Ντ' Αμπουάζ. Ήταν πλέον ένας από τους διασημότερους ζωγράφους και γλύπτες της εποχής του και δέχονταν πολλές παραγγελίες ενώ, παράλληλα, συνέχιζε τις μελέτες του στη ανατομία του ανθρώπινου σώματος. Το 1512 μετά την εκδίωξη των Γάλλων από το Μιλάνο, ο Λεονάρντο πηγαίνει στη Ρώμη υπό τη προστασία του αδελφού του πάπα Τζουλιάνο των Μεδίκων. Εκεί ασχολήθηκε με τις επιστήμες του, έκανε πολλά πειράματα, κατέληξε σε πολλά συμπεράσματα και σχεδίασε το έργο αποξήρανσης των ελών της περιοχής Ποντίνι, στα νότια της Ρώμης.
Το 1516 δέχεται τη πρόσκληση του βασιλιά της Γαλλίας Φραγκίσκου Α και εργάζεται ως ζωγράφος της αυλής. Εκεί, εκτός από τα εικαστικά, σχεδιάζει αδρευτικά έργα και συνεχίζει τα πειράματά του. Ο Λεονάρντο υπεστήριζε ότι κάποια μέλη του ανθρώπινου σώματος συνδέονται με συγκεκριμένες ουσίες και μελετούσε τις αντιστοιχείς τους.
Ο ευφάνταστος πανεπιστήμονας  Leonardo di ser Piero da Vinci πέθανε στις 2 Μαίου 1519 στο Κλου της Γαλλίας.

Ο αστρολογικός χάρτης του Λεονάρντο ντα Βίντσι
Ταύρος (με τη διόρθωση από το Ιουλιανό στο Γρηγοριανό ημερολόγιο) με ωροσκόπο Τοξότη και Σελήνη στους Ιχθείς!
Ο Ήλιος του στον πέμπτο οίκο απεικονίζει τον μεγάλο καλλιτέχνη που θα του έμελλε να γίνει διάσημος εν ζωή και να λάμψει στη κοινωνία του, όπως ακριβώς του άξιζε! Το ακριβέστατο τετράγωνο του Ηλίου με τον Πλούτωνα δείχνει ότι ήταν μία διεισδυτική προσωπικότητα αλλά κουβαλούσε τον δικό του σταυρό - εσωτερικές συγκρούσεις που μάλλον κρατούσε καλά κρυμένες. Η εσωστρέφεια και μια καταθλιπτική θεώρηση της ζωής, του γεννούσε υπαρξιακά ερωτήματα γι αυτό και ασχολείτο τόσο πολύ με τον μυστικισμό και τον αποκρυφισμό. Το εξάγωνο του Δία από τους Ιχθείς με τον Ήλιο του είναι η όψη που τον όπλιζε με πίστη και αγάπη στην έρευνα και στην επιστήμη, στην ανώτερη φιλοσοφία και στον μυστικισμό.

Η Σελήνη του Λεονάρντο στους Ιχθείς "φωνάζει" ότι μιλάμε για μεγάλο καλλιτέχνη αλλά και εσωτεριστή. Η παρουσία της στον τρίτο οίκο απεικονίζει τη περιέργειά του για όλες τις επιστήμες και τους πειραματισμούς ενώ η όψη 150 μοιρών με τον Κρόνο  που πραγματοποιεί, δείχνει τη καταξίωση που είχε από τους άρχοντες της εποχής του καθώς επίσης και τη πειθαρχία του στον σκοπό. Το τρίγωνο της Σελήνης του με τον Ουρανό λέει ότι εκτός από έμπνευση είχε και έμπνευση, έβλεπε μπροστά, ήταν πρωτοπόρος και είχε πάντα μεγαλεπήβολα σχέδια στο μυαλό του.

Η αγάπη του για τις επιστήμες σχετίζεται με τον ωροσκόπο του, τον Τοξότη. Με τον Δία -κυβερνήτη του ωροσκόπου του- στους Ιχθείς σε όψη 150 μοιρών με τον Ποσειδώνα από τον Ζυγό, η πίστη του θα πρέπει να ήταν αξιοθαύμαστη. Η ίδια όψη τον έκανε διαισθητικό, ευφάνταστο και δέκτη ιδεών και εμπνεύσεων που μοναδική τους πηγή θα πρέπει να είχαν το Σύμπαν.

Ο Κρόνος στο δέκατο οίκο του, στον Ζυγό απεικονίζει τον τέλειο αρχιοτέκτονα ενώ η Αφροδίτη του στον Ταύρο υπογραμμίζει ακόμη μια φορά το ταλέντο του στα εικαστικά. Το τρίγωνο της Αφροδίτης από τον έκτο οίκο με τον Ποσειδώνα ήταν η όψη που τον έστρεφε προς την  ιατρική και σε συνδυασμό με το τετράγωνο του Πλούτωνα με τον Ήλιου, τον εξωθούσε στο να παθιάζεται με την ανατομία.  

Ο Άρης του Λεονάρντο στον Υδροχόο σε τρίγωνο με τον Κρόνο από τον Ζυγό του έδινε το ταλέντο να σκέφτετε πρωτοποριακές μηχανές (ιπτάμενες, στρατιωτικές κλπ) αλλά και να εμπνέεται ευφάνταστα σχέδια.

Αναμφισβήτητα αυτός ο αστρολογικός χάρτης δείχνει μία χαρισματική, πολυτάλαντη προσωπικότητα που δεν αποκλείεται το μεγαλύτερό της ταλέντο να ήταν ότι έβλεπε μπροστά, ότι "άκουγε" το συλλογικό ασυνείδητο (με τη Σελήνη και τον Δία στους Ιχθείς) και έπαιρνε τις "πληροφορίες" που τον εξωθούσαν στο να μεγαλουργεί σε πολλούς τομείς. Ο Λεονάρντο μπορούσε να βλέπει μπροστά γι αυτό μας έχει αφήσει ως πολιτιστική κληρονομιά μας ένα πλήθος αριστουργημάτων, τα οποία εκτός από το κάλλος τους, μας βάζουν σε δημιουργικούς προβληματισμούς καθώς ξέρουμε ότι κάτι παραπάνω προσπαθούν να μας πουν... Και όταν καταλαβαίνουμε ένα κρυμμένο μυστικό τους, συνειδητοποιούμε ότι υπάρχει κι ένας ακόμη "κώδικας" που πρέπει να "σπάσουμε" και ίσως αυτή η διαδικασία με κάποια έργα του Λεονάρντο να μη τελειώνει ποτέ γιατί προσωπικά πιστεύω ότι τα έργα του δεν είναι στατικά αλλά Συμπαντικά.   

Σμάρω Σωτηράκη